CIT spółki w 2026 r. — mały podatnik, koszty, amortyzacja i strata

Zarząd spółki z o.o. pyta, czy w 2026 r. zapłaci 9% czy 19% CIT, co obniży podatek i jak rozliczyć stratę. Odpowiedź zależy od parametrów, które w 2026 r. się zmieniły: limitu przychodów dla stawki 9%, liczonego proporcjonalnie przy roku innym niż 12 miesięcy, trzech limitów dla samochodów osobowych i ostatniego roku rozliczenia kosztów z art. 15e. Prowadzimy przez klasyczny CIT w kolejności rozliczenia i na jednym przykładzie liczymy stawkę, stratę i koszt samochodu.

Kto płaci CIT i według jakiej stawki

Stawka 9% wymaga łącznie dwóch warunków — statusu małego podatnika (albo rozpoczęcia działalności) i limitu przychodów roku bieżącego; w pozostałych przypadkach CIT wynosi 19%.

Podatnikami są m.in. spółki z o.o., akcyjne i komandytowe (art. 1 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o CIT). Spółka jawna płaci CIT, gdy ma wspólnika innego niż osoba fizyczna i nie złoży w terminie informacji CIT-15J (art. 1 ust. 3 pkt 1a), od 2026 r. składanej według Ministerstwa Finansów tylko przy zmianie danych (Spółka jawna i partnerska). Fundacja rodzinna płaci 15% od świadczeń (art. 24q) i 25% od działalności spoza ustawowego katalogu (art. 24r); według komunikatu Ministerstwa Finansów pakiet projektów przyjęty przez Radę Ministrów 29 września 2026 r. przewiduje 19% w miejsce 15% (Fundacja rodzinna). Banki płacą w 2026 r. co do zasady 30%.

Stawka 9% obejmuje dochody inne niż z zysków kapitałowych, jeżeli przychody osiągnięte w roku podatkowym nie przekroczyły równowartości 2 000 000 euro — w 2026 r. 8 431 000 zł (art. 19 ust. 1 pkt 2); od 1 stycznia 2026 r. przy roku innym niż 12 miesięcy limit to 1/12 tej kwoty za każdy pełny miesiąc (lit. b). Drugi warunek to status małego podatnika — sprzedaż z VAT w poprzednim roku do 2 000 000 euro, w 2026 r. do 8 517 000 zł (art. 4a pkt 10) — albo rok rozpoczęcia działalności (ust. 1d–1e; zob. Forma prawna firmy).

Przez rok rozpoczęcia działalności i rok następny 9% nie stosuje m.in. podatnik utworzony z połączenia, podziału albo przekształcenia innego niż przekształcenie spółki w inną spółkę (art. 19 ust. 1a). Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: Dyrektor KIS) w interpretacji z dnia 29 maja 2026 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.178.2026.1.BJ, podkreślił, że „wyłączenia powyższe dotyczą roku rozpoczęcia działalności oraz roku bezpośrednio po nim następującego”.

Organ może podnosić, że limit obejmuje też przychody z zysków kapitałowych. Brzmienie przepisu to wspiera: wyłączenie tych zysków dotyczy podstawy opodatkowania, a limit — przychodów osiągniętych w roku. Licz go z obu źródeł.

Przykład hipotetyczny: spółka z o.o., rok podatkowy kalendarzowy; sprzedaż z VAT w 2025 r. — 9 000 000 zł, przychody w 2026 r. — 8 000 000 zł, strata z innych źródeł za 2025 r. — 1 600 000 zł, dochód za 2026 r. przed jej odliczeniem — 2 000 000 zł. Spółka nie jest małym podatnikiem (9 000 000 zł > 8 517 000 zł), więc płaci 19%, choć przychody nie przekraczają 8 431 000 zł.

Projekt przyjęty przez Radę Ministrów 22 września 2026 r. obejmuje m.in. zasady dla małego podatnika, a pakiet projektów przyjęty 29 września 2026 r. — według komunikatu Ministerstwa Finansów — CIT 22% przy przychodach przekraczających równowartość 50 mln euro rocznie i przedłużenie ulgi na robotyzację o 10 lat; do czasu uchwalenia i ogłoszenia ustaw obowiązują przepisy opisane wyżej.

Przychód — kiedy powstaje i do którego źródła należy

Przychód z działalności powstaje co do zasady w dniu wydania rzeczy, zbycia prawa albo wykonania usługi, nie później niż w dniu wystawienia faktury albo zapłaty (art. 12 ust. 3a ustawy o CIT).

Usługę rozliczaną w okresach wykazujesz w ostatnim dniu okresu, nie rzadziej niż raz w roku (ust. 3c), a wpłaty na poczet dostaw wykonywanych w następnych okresach sprawozdawczych i otrzymane pożyczki przychodem nie są (ust. 4 pkt 1). W interpretacji z dnia 17 czerwca 2025 r., nr 0114-KDIP2-2.4010.214.2025.3.AS, Dyrektor KIS przypomniał, że „Przychód osiągany przez podatnika co do zasady powstaje w dacie zajścia najwcześniejszej z ww. okoliczności”.

Dochód dzieli się na zyski kapitałowe (art. 7b) i inne źródła (art. 7 ust. 1); od tego podziału zależą stawka 9%, strata i podatek minimalny. Przypisuj przychód do źródła i okresu już przy księgowaniu.

Koszty — zasada, potrącalność i wyłączenia

Kosztem jest wydatek poniesiony w celu osiągnięcia przychodów albo zachowania lub zabezpieczenia ich źródła, jeżeli nie wymienia go art. 16 ust. 1 (art. 15 ust. 1 ustawy o CIT); rok potrącenia zależy od związku z przychodem.

Koszty bezpośrednie potrącasz w roku osiągnięcia odpowiadających im przychodów, także poniesione po roku do dnia sporządzenia sprawozdania finansowego, nie później niż do terminu zeznania (art. 15 ust. 4 i 4b). Koszty pośrednie są potrącalne w dniu ujęcia w księgach na podstawie faktury albo innego dowodu, z wyjątkiem rezerw i biernych rozliczeń międzyokresowych, a gdy dotyczą okresu dłuższego niż rok i nie da się ustalić części tego roku — proporcjonalnie (ust. 4d–4e). Tak rozgraniczył je organ w interpretacji z 17 czerwca 2025 r.

Artykuł 16 ust. 1 wyłącza m.in. wydatki na nabycie środków trwałych, rozliczane przez odpisy (pkt 1), odsetki naliczone, lecz niezapłacone (pkt 11), i wynagrodzenie za umorzone udziały (pkt 10 lit. c); koszt udziałów przy sprzedaży — zob. Sprzedaż udziałów po restrukturyzacji. Nadwyżkę kosztów usług niematerialnych od podmiotów powiązanych, niezaliczoną w 2021 r. na podstawie uchylonego art. 15e, rozliczasz w rocznym limicie, po raz ostatni w zeznaniu za 2026 r. (art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 29 października 2021 r.).

Nadwyżka kosztów finansowania dłużnego ponad wyższą z kwot — 3 000 000 zł albo 30% tzw. podatkowej EBITDA — nie jest kosztem (art. 15c ust. 1; Dywidenda, wynagrodzenie czy pożyczka); progi dokumentacji omawia artykuł Ceny transferowe. Zapłata za transakcję powyżej 15 000 zł na rachunek spoza wykazu podatników VAT odbiera koszt (art. 15d ust. 1 pkt 2; Biała lista). Ustawa z dnia 18 września 2026 r., która przewiduje uchylenie tej sankcji, jest uchwalona i czeka na podpis Prezydenta; co najmniej do 31 grudnia 2026 r. sankcja obowiązuje. Opisz w polityce rachunkowości, które koszty są bezpośrednie.

Samochód osobowy od 1 stycznia 2026 r. — trzy limity

Od 1 stycznia 2026 r. odpisy od samochodu osobowego są kosztem tylko do wartości 225 000 zł, 150 000 zł albo 100 000 zł — zależnie od napędu i emisji CO₂.

Artykuł 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT wyłącza odpisy od wartości ponad 225 000 zł dla samochodu elektrycznego albo wodorowego, ponad 150 000 zł przy emisji CO₂ poniżej 50 g/km według centralnej ewidencji pojazdów i ponad 100 000 zł przy emisji równej lub wyższej. Dawne limity — 225 000 zł i 150 000 zł — zachowują pojazdy wprowadzone do ewidencji środków trwałych przed 1 stycznia 2026 r. (art. 30 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r., stosowany także w CIT). Raty leasingu i najmu auta spalinowego ogranicza proporcja 150 000 zł albo 100 000 zł do jego wartości (pkt 49a), przy leasingu w części spłacającej wartość (ust. 5c).

Organ nie przyjął, że auto z leasingu operacyjnego ujęte w ewidencji na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy o rachunkowości zachowuje dawne limity: w interpretacji z dnia 11 lutego 2026 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.651.2025.2.AK, uznał, że limit 100 000 zł „będzie miał zastosowanie do umów leasingu i najmu zawartych przed 1 stycznia 2026 r.”. W interpretacji z dnia 31 marca 2026 r., nr 0111-KDIB1-1.4010.72.2026.1.LG, dodał, że limit „nie będzie dotyczył części odsetkowej takiej opłaty, która będzie kosztem w całości bez ograniczenia kwotowego”.

Przy użytku także prywatnym kosztem jest 75% wydatków na używanie auta (art. 16 ust. 1 pkt 51). W przykładzie spółka kupuje w 2026 r. auto spalinowe o emisji co najmniej 50 g/km za 200 000 zł: kosztem jest 100 000 zł / 200 000 zł = 50% każdego odpisu. Elektryczne za 200 000 zł mieści się w limicie 225 000 zł, więc odpisy są kosztem w całości. Sprawdź emisję przed zakupem, a raty z umów sprzed 2026 r. przelicz od stycznia.

Amortyzacja — co, kiedy i w jakim limicie

Środek trwały staje się kosztem przez odpisy amortyzacyjne (art. 15 ust. 6 i art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT), ale nie każdy składnik się amortyzuje, a mały podatnik może w 2026 r. odpisać jednorazowo do 213 000 zł.

Amortyzacji nie podlegają m.in. grunty, budynki i lokale mieszkalne (art. 16c pkt 1 i 2a) ani wartość firmy, chyba że powstała w przypadkach z art. 16b ust. 2 pkt 2 i 2a, m.in. przy kupnie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części (art. 16c pkt 4).

Mały podatnik i podatnik w roku rozpoczęcia działalności mogą jednorazowo odpisać środki trwałe z grup 3–8 Klasyfikacji, z wyłączeniem samochodów osobowych, w roku wprowadzenia do ewidencji — do 50 000 euro rocznie (art. 16k ust. 7), w 2026 r. do 213 000 zł; to pomoc de minimis.

Organ może podnosić, że wyłączenie samochodów osobowych sięga dalej, niż sugeruje nazwa: w interpretacji z dnia 12 maja 2026 r., nr 0114-KDIP2-2.4010.83.2026.5.PK, uznał motocykl za samochód osobowy, więc art. 16k ust. 7 „wyłącza możliwość jednorazowego odpisu amortyzacyjnego od wartości początkowej motocykla”. Zaplanuj zakupy maszyn na rok, w którym masz status małego podatnika, i sprawdź limit de minimis.

Strata — dwie metody, jedno źródło i ograniczenia z art. 7 ust. 3

Stratę ze źródła odliczasz przez pięć kolejnych lat tylko od dochodu z tego samego źródła — najwyżej 50% jej kwoty w roku albo jednorazowo do 5 000 000 zł, a resztę w limicie 50% (art. 7 ust. 5 ustawy o CIT).

W interpretacji z dnia 13 marca 2026 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.20.2026.1.ED, Dyrektor KIS wskazał, że „strata może obniżać jedynie dochody uzyskane z tego samego źródła przychodów co poniesiona strata”; odliczenie dopuścił już w zaliczkach, do wysokości dochodu.

W przykładzie spółka odlicza stratę 1 600 000 zł za 2025 r. Jednorazowo, bo strata mieści się w 5 000 000 zł: (2 000 000 zł − 1 600 000 zł) × 19% = 400 000 zł × 19% = 76 000 zł podatku. Metodą 50%: 1 600 000 zł × 50% = 800 000 zł i (2 000 000 zł − 800 000 zł) × 19% = 1 200 000 zł × 19% = 228 000 zł, a pozostałe 800 000 zł odliczy w 2027 r., jeżeli osiągnie dochód. Różnica 228 000 zł − 76 000 zł = 152 000 zł to przesunięcie w czasie, nie oszczędność, chyba że w kolejnych latach zabraknie dochodu albo zmieni się stawka.

Strat przedsiębiorców przekształcanych, łączonych, przejmowanych lub dzielonych nie uwzględnia się, z wyjątkiem przekształcenia spółki w inną spółkę (art. 7 ust. 3 pkt 4). Własnej straty nie odliczysz, gdy spółka przejęła inny podmiot albo nabyła przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część, a w wyniku tego zmienił się w całości albo w części przedmiot jej podstawowej działalności albo co najmniej 25% udziałów mają podmioty, które nie miały ich na koniec roku straty (pkt 7).

Organ może podnosić, że udziałowiec pośredni, który stał się bezpośrednim, nie miał udziałów na koniec roku straty. Po wyroku NSA z dnia 1 sierpnia 2024 r., sygn. akt II FSK 1262/23, oddalającym skargę kasacyjną organu, Dyrektor KIS uznał jednak, że pkt 7 nie dotyczy połączenia odwrotnego bez zmiany przedmiotu działalności, bo „w Państwa strukturze jako Spółki przejmującej nie pojawił się żaden nowy, zewnętrzny udziałowiec” (interpretacja z dnia 20 stycznia 2025 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.439.2022.9.AR). Przed przejęciem sprawdź skutki dla przedmiotu działalności i składu wspólników.

Restrukturyzacje — gdzie szukać zasad

Połączenie, podział, wymiana udziałów i aport przedsiębiorstwa mogą być w CIT neutralne tylko po spełnieniu warunków ustawy, w tym testu uzasadnionych przyczyn ekonomicznych. Zasady omawiamy w artykułach Neutralność podatkowa restrukturyzacji, Połączenie przez przejęcie, Podział przez wydzielenie, Zorganizowana część przedsiębiorstwa, Wymiana udziałów, Sukcesja podatkowa i Uzasadnione przyczyny ekonomiczne oraz w e-bookach Połączenie spółek i Neutralność podatkowa restrukturyzacji. Plan spółki ze stratą zestaw z art. 7 ust. 3 pkt 4 i 7.

Obowiązki bieżące i reżimy szczególne

Klasyczny CIT to zaliczki, roczne zeznanie i księgi w JPK, a reżimy szczególne zmieniają rozliczenie tylko po spełnieniu własnych warunków.

Zaliczka miesięczna to różnica między podatkiem od dochodu od początku roku a zaliczkami należnymi za poprzednie miesiące (art. 25 ust. 1 ustawy o CIT). Zeznanie składasz i podatek wpłacasz do końca trzeciego miesiąca roku następnego (art. 27 ust. 1), za 2026 r. — do 31 marca 2027 r., a księgi w JPK — według etapu, do końca siódmego miesiąca po roku (art. 9 ust. 1c; e-księgi w JPK).

Reżimy szczególne omawiamy osobno: podatek minimalny i od budynków, estoński CIT, PGK i spółka holdingowa, ulgi B+R, IP Box i na robotyzację — ta ostatnia według obowiązujących przepisów ostatni raz za rok rozpoczęty w 2026 r. (art. 38eb ust. 5) — oraz podatek u źródła, pobierany bez preferencji od nadwyżki ponad 2 000 000 zł rocznie na rzecz tego samego podmiotu powiązanego (art. 26 ust. 2e).

Mapa CIT spółki na 2026 r.

Na początku roku sprawdź, czy spółka nie wchodzi w podatek minimalny.

Najczęstszy błąd

Najczęstszy błąd to stosowanie w 2026 r. stawki 9% wyłącznie na podstawie statusu małego podatnika, bez kontroli przychodów roku bieżącego.

Status — sprzedaż z VAT za 2025 r. do 8 517 000 zł — to tylko pierwszy warunek. Po przekroczeniu w 2026 r. 8 431 000 zł przychodów (przy roku innym niż 12 miesięcy — limitu proporcjonalnego) 9% nie przysługuje za cały rok i w zeznaniu wykażesz 19%. Skoro zaliczka to różnica między podatkiem od dochodu od początku roku a zaliczkami należnymi za poprzednie miesiące (art. 25 ust. 1), naszym zdaniem różnicę między 19% a 9% wpłacasz w zaliczce za miesiąc przekroczenia. Organ może podnosić, że wcześniejsze zaliczki były zaniżone, ale przepis wiąże zaliczkę z dochodem narastającym.

Jak tego uniknąć: licz przychody z obu źródeł narastająco i porównuj je z limitem przed każdą zaliczką.

Podsumowanie

1. Sprawdź oba warunki stawki 9%: status ze sprzedaży z VAT za 2025 r. i przychody 2026 r. z obu źródeł do 8 431 000 zł albo limitu proporcjonalnego.
2. Ustal moment przychodu i rodzaj kosztów, a nadwyżkę z art. 15e z 2021 r. rozlicz najpóźniej w zeznaniu za 2026 r.
3. Przed zakupem albo leasingiem samochodu sprawdź napęd i emisję CO₂.
4. Wybierz metodę odliczenia straty z myślą o dochodach kolejnych lat, a przed przejęciem zbadaj art. 7 ust. 3 pkt 7.
5. Wpisz do kalendarza zaliczki, zeznanie do 31 marca 2027 r. i termin JPK_CIT.

Źródła powołane

• Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 29 maja 2026 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.178.2026.1.BJ — wyłączenie stawki 9% z art. 19 ust. 1a ustawy o CIT dotyczy roku rozpoczęcia działalności i roku następnego, więc aport do spółki działającej od 2023 r. nie odbiera jej tej stawki. https://eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/693502
• Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 czerwca 2025 r., nr 0114-KDIP2-2.4010.214.2025.3.AS — przychód powstaje w dacie najwcześniejszego ze zdarzeń z art. 12 ust. 3a, a przy rozliczeniu w okresach — w ostatnim dniu okresu (ust. 3c); koszt bezpośredni potrąca się w roku odpowiadającego mu przychodu (art. 15 ust. 4). https://eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/645621
• Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 11 lutego 2026 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.651.2025.2.AK — limity z art. 16 ust. 1 pkt 4 i 49a ustawy o CIT w brzmieniu od 1 stycznia 2026 r. obejmują samochody w leasingu operacyjnym z umów sprzed tej daty, także ujęte w ewidencji na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy o rachunkowości. https://eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/678917
• Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 31 marca 2026 r., nr 0111-KDIB1-1.4010.72.2026.1.LG — limit z art. 16 ust. 1 pkt 49a ustawy o CIT dotyczy części raty leasingu operacyjnego spłacającej wartość samochodu, a część odsetkowa jest kosztem w całości (art. 16 ust. 5c). https://eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/685287
• Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 12 maja 2026 r., nr 0114-KDIP2-2.4010.83.2026.5.PK — motocykl jest samochodem osobowym w rozumieniu art. 4a pkt 9a ustawy o CIT, więc odpisy ogranicza art. 16 ust. 1 pkt 4, a jednorazowy odpis z art. 16k ust. 7 jest wyłączony. https://eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/692568
• Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 13 marca 2026 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.20.2026.1.ED — stratę odlicza się wyłącznie od dochodu z tego samego źródła, także w zaliczkach, a przekształcenie spółki komandytowej w spółkę z o.o. nie wyłącza odliczenia (art. 7 ust. 3 pkt 4 i ust. 5 ustawy o CIT). https://eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/682711
• Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 20 stycznia 2025 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.439.2022.9.AR — art. 7 ust. 3 pkt 7 ustawy o CIT nie wyłącza odliczenia strat po połączeniu odwrotnym, w którym udziałowiec pośredni staje się bezpośrednim, a przedmiot działalności się nie zmienia. https://eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/623181
• Wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2024 r., sygn. akt II FSK 1262/23 — oddalenie skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 2397/22, w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych. https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/ADBFE9AEBE

Powiązane materiały

• Forma prawna firmy w 2026 r. — co naprawdę porównywać przed wyborem
• Spółka jawna i partnerska — przejrzystość podatkowa, CIT-15J i odpowiedzialność wspólników
• Fundacja rodzinna — zwolnienie z CIT nie obejmuje każdego przychodu ani każdej wypłaty
• Koszty, strata i danina w PIT — co obniża podatek przedsiębiorcy, a co nie
• „Połączenie spółek krok po kroku” — e-book z serii „Biblioteka Restrukturyzacji”, plik PDF bezpłatnie w dziale E-booki

Podstawy prawne: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 554 ze zm.): art. 1 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 i 1a, art. 4a pkt 10, art. 7 ust. 1, ust. 3 pkt 4 i 7 oraz ust. 5, art. 7b, art. 9 ust. 1c, art. 12 ust. 3a, 3c i ust. 4 pkt 1, art. 15 ust. 1, 4, 4b, 4d, 4e i 6, art. 15c ust. 1, art. 15d ust. 1 pkt 2, art. 16 ust. 1 pkt 1, 4, 10 lit. c, 11, 49a i 51 oraz ust. 5c, art. 16b ust. 2 pkt 2 i 2a, art. 16c pkt 1, 2a i 4, art. 16k ust. 7, art. 19 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 1a, 1d i 1e, art. 24ca ust. 1 i 3a, art. 24q, art. 24r, art. 25 ust. 1, art. 26 ust. 2e, art. 27 ust. 1, art. 38eb ust. 5; Ustawa z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 2105): art. 60 ust. 1; Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 2269): art. 30; Ustawa z dnia 25 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1022): przepisy o informacji CIT-15J stosowane od 1 stycznia 2026 r; Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 522): art. 3 ust. 4.