Nazwa „zorganizowana część przedsiębiorstwa” w umowie nie przesądza kwalifikacji. Liczy się rzeczywisty zespół składników i jego zdolność do samodzielnej działalności w chwili transferu. Błąd może zmienić VAT, CIT lub PIT i PCC, ale wynik trzeba ustalić osobno dla każdego podatku: brak ZCP nie zawsze oznacza VAT do zapłaty, a VAT błędnie wykazany od rzeczywistej ZCP nie daje nabywcy automatycznego odliczenia.
Trzy definicje, jeden rdzeń, trzy różne skutki
Definicje ZCP w CIT, PIT i VAT mają identyczny rdzeń normatywny, ale nie są wymienne co do skutków.
Art. 4a pkt 4 ustawy o CIT, art. 5a pkt 4 ustawy o PIT i art. 2 pkt 27e ustawy o VAT posługują się tą samą formułą: organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania. Zbieżność brzmienia pozwala korzystać z dorobku interpretacyjnego jednej ustawy przy wykładni pozostałych.
W VAT art. 6 pkt 1 wyłącza transfer przedsiębiorstwa lub ZCP spod ustawy. W CIT warunki zależą od czynności i uczestnika: m.in. art. 12 ust. 4 pkt 3h dotyczy spółki dzielonej, a pkt 25 lit. b i c odpowiednio określonych aportów i otrzymania majątku przy wyodrębnieniu. Nie każdy z tych przepisów ma ten sam test kontynuacji ani ten sam zakres klauzuli art. 12 ust. 13–14. PCC wymaga najpierw ustalenia rodzaju czynności objętej zamkniętym katalogiem, a dopiero potem zastosowania wyłączeń związanych z VAT i innych zwolnień.
Pozytywna interpretacja w VAT nie zamyka więc analizy w CIT, a neutralność w CIT nie mówi nic o PCC. Trzy oceny trzeba przeprowadzić osobno, na tym samym stanie faktycznym.
Trzy wyodrębnienia badane łącznie
Wyodrębnienie organizacyjne, finansowe i funkcjonalne to nie trzy alternatywne ścieżki dowodowe, lecz trzy warunki spełniane równocześnie.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej rozkłada ustawową definicję na cztery przesłanki łączne: istnienie zespołu składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań; wyodrębnienie organizacyjne i finansowe w istniejącym przedsiębiorstwie; przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych; oraz zdolność do funkcjonowania jako niezależne przedsiębiorstwo. W interpretacji indywidualnej z dnia 11 czerwca 2025 r., nr 0113-KDIPT1-3.4012.173.2025.4.MK, organ dodał do tego warunek czasu: „możliwość stanowienia przez ten zespół składników niezależnego przedsiębiorstwa samodzielnie realizującego zadania gospodarcze powinna mieć wymiar rzeczywisty, a nie jedynie potencjalny. Oznacza to, że majątek ten powinien stanowić już u zbywcy zorganizowany zespół składników gotowych realizować określone zadania gospodarcze jako samodzielne przedsiębiorstwo”.
Bada się rzeczywisty stan zespołu w chwili transferu, a w VAT także zamiar nabywcy kontynuowania działalności. Sam plan zbudowania brakujących kluczowych funkcji po transakcji nie zastępuje istniejącej zdolności operacyjnej.
Trzy wyodrębnienia — co bada organ i czym to wykazać
| Wyodrębnienie | Co bada organ | Dowód w dokumentacji | Podstawa prawna / źródło |
|---|---|---|---|
| Organizacyjne | Czy segment ma własne miejsce w strukturze podatnika jako dział, wydział, zakład lub oddział, oparte na statucie, regulaminie lub akcie o podobnym charakterze, i czy przypisano do niego osoby oraz odpowiedzialność decyzyjną. | Schemat organizacyjny; regulamin lub uchwała zarządu wyodrębniająca segment; zakresy obowiązków i pełnomocnictwa; lista pracowników i kierownika; wyodrębnienie w systemach ERP i CRM. | art. 4a pkt 4 ustawy o CIT; art. 5a pkt 4 ustawy o PIT; art. 2 pkt 27e ustawy o VAT; interpretacja Dyrektora KIS nr 0111-KDIB3-3.4012.240.2025.1.EP |
| Finansowe | Czy przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do segmentu. Odrębne księgi ani odrębny rachunek bankowy nie są wymagane. | Konta analityczne i MPK; rachunek wyników segmentu; budżet i cykliczne raporty zarządcze; zestawienia rozrachunków; rejestr środków trwałych i WNiP segmentu. | art. 2 pkt 27e ustawy o VAT; art. 4a pkt 4 ustawy o CIT; interpretacja Dyrektora KIS nr 0113-KDIPT1-3.4012.173.2025.4.MK |
| Funkcjonalne | Czy zespół obejmuje elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działalności i czy nabywca może ją kontynuować bez budowania kluczowych funkcji od podstaw. | Opis zadań gospodarczych segmentu; matryca umów wraz z cesjami i zgodami; wykaz zezwoleń i decyzji; umowy o usługi wspólne i SLA; plan operacyjny na dzień po transakcji. | art. 2 pkt 27e i art. 6 pkt 1 ustawy o VAT; wyroki TSUE C-497/01 Zita Modes i C-444/10 Schriever |
Tabela jest praktyczną listą możliwych dowodów, nie ustawowym wykazem obowiązkowych dokumentów. Zbierz je przed transakcją, gdy to możliwe, i wykaż stan istniejący w jej dniu. Później sporządzony rzetelny dokument może potwierdzać wcześniejsze fakty; nie wolno go antydatować.
Test kontynuacji na tle orzecznictwa TSUE
Prawo unijne nie pyta, jak strony nazwały transakcję, lecz czy przekazany zespół pozwala prowadzić samodzielną działalność i czy nabywca zamierza ją prowadzić.
Art. 6 pkt 1 ustawy o VAT stanowi implementację art. 19 dyrektywy Rady 2006/112/WE. W wyroku z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie C-497/01 Zita Modes Sàrl przeciwko Administration de l'enregistrement et des domaines (ECLI:EU:C:2003:644) Trybunał przyjął, że pojęcie przekazania całości lub części majątku obejmuje zbycie przedsiębiorstwa lub jego części zdolnej do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej, natomiast nie obejmuje zwykłego zbycia aktywów, takiego jak sprzedaż zapasów. Trybunał dodał warunek po stronie nabywcy: musi on mieć zamiar prowadzenia przejętej działalności, a nie jedynie niezwłocznego jej zlikwidowania i sprzedaży zapasów.
Wyrok z dnia 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10 Finanzamt Lüdenscheid przeciwko Christel Schriever, ECLI:EU:C:2011:724, dopowiada rzecz, o którą najczęściej toczy się spór w Polsce. To, czy przekazana całość musi obejmować określone dobra ruchome i nieruchome, zależy od charakteru prowadzonej działalności; w stanie faktycznym tej sprawy przeniesienie własności lokalu nie było konieczne, bo nabywcy zapewniono tytuł do korzystania z niego. Oba orzeczenia powołuje wprost Dyrektor KIS, między innymi w powołanej wyżej interpretacji nr 0111-KDIB3-3.4012.240.2025.1.EP.
Reguła operacyjna jest więc taka: brak jednego składnika nie przesądza sam przez się o wyniku. Rozstrzyga to, czy bez niego zespół nadal wykonuje swoje zadania i czy nabywca ma skuteczny tytuł do korzystania z tego, czego nie nabył na własność. Tę okoliczność trzeba opisać w dokumentacji, a nie zakładać.
Zobowiązania jako element definicji, nie ozdobnik
Zobowiązania są wymienione wprost w treści definicji, więc ich wyłączenie zawsze wymaga wyjaśnienia.
Formuła „zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania” występuje identycznie w art. 4a pkt 4 ustawy o CIT, art. 5a pkt 4 ustawy o PIT i art. 2 pkt 27e ustawy o VAT. Definicja nie przesądza natomiast o cywilnoprawnym trybie przejścia długu: przy sprzedaży i aporcie przejęcie długu wymaga co do zasady zgody wierzyciela (art. 519–522 Kodeksu cywilnego), a przy podziale działa sukcesja z art. 531 Kodeksu spółek handlowych — różnice między trybami opisujemy w artykule Podział przez wydzielenie a podział przez wyodrębnienie.
W interpretacji z dnia 10 czerwca 2025 r., nr 0111-KDIB3-3.4012.240.2025.1.EP, Dyrektor KIS zaznaczył, że wyłączenie części elementów z transakcji jest dopuszczalne, ale: „Decydujące zatem jest to, aby w zbywanym przedsiębiorstwie lub jego zorganizowanej części zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami w sposób umożliwiający kontynuowanie określonej działalności gospodarczej”. W tej samej sprawie brak przejęcia jakichkolwiek należności i zobowiązań pieniężnych był jedną z okoliczności, które doprowadziły do odmowy kwalifikacji.
Rekomendujemy więc odwrócenie kolejności pracy: najpierw wykaz zobowiązań funkcjonalnie związanych z segmentem, potem decyzja, które z nich przechodzą, które wymagają zgód, a które pozostają u zbywcy — z pisemnym uzasadnieniem, dlaczego ich pozostawienie nie odbiera zespołowi zdolności operacyjnej.
Nieruchomość komercyjna: dostawa towaru czy ZCP
Sprzedaż samej nieruchomości przez podatnika działającego w tym charakterze co do zasady mieści się w VAT, ale może korzystać ze zwolnienia, zwłaszcza po spełnieniu warunków art. 43. Transfer przedsiębiorstwa lub ZCP jest natomiast poza ustawą. Nie utożsamiaj więc braku ZCP z automatycznym zastosowaniem stawki VAT.
Kierunek wykładni wyznaczają objaśnienia podatkowe Ministra Finansów z dnia 11 grudnia 2018 r. dotyczące opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji zbycia nieruchomości komercyjnych. Transakcję można uznać za zbycie przedsiębiorstwa lub ZCP, gdy przenoszony zespół posiada zaplecze umożliwiające kontynuację działalności oraz gdy nabywca ma zamiar tę działalność kontynuować. Objaśnienia wskazują też elementy realnie odróżniające oba przypadki: umowy o zarządzanie nieruchomością, umowy zarządzania aktywami, należności pieniężne oraz umowy finansowania dłużnego związanego z nieruchomością. Minister zastrzegł przy tym, że nie w każdym przypadku konieczne jest przeniesienie wszystkich tych elementów — „wystarczające jest przeniesienie na nabywcę minimum środków pozwalających na kontynuowanie realizowanej uprzednio w tym przedsiębiorstwie działalności gospodarczej”. Odwrotnie działa sytuacja, w której nabywca sam zawiera umowy o zarządzanie nieruchomością i aktywami: objaśnienia uznają ją za wykluczającą kontynuację, „nawet z tymi samymi podmiotami, które świadczyły ww. usługi zarządzania na rzecz zbywcy”.
Interpretacja nr 0111-KDIB3-3.4012.240.2025.1.EP pokazuje ten schemat w działaniu. Przedmiotem transakcji było prawo użytkowania wieczystego z budynkami i budowlami — bez umów o zarządzanie, bez umów finansowania, bez należności i zobowiązań, bez personelu obsługującego obiekt, przy czym kupujący zamierzał prowadzić działalność innego rodzaju i rozwiązać zastane umowy najmu na podstawie art. 678 Kodeksu cywilnego. Organ stwierdził: „przedmiot Transakcji nie będzie zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, której definicję zawiera art. 2 pkt 27e ustawy, ponieważ nie mogą one stanowić niezależnego przedsiębiorstwa, realizującego samodzielnie zadania gospodarcze, a Kupujący (…) nie będzie kontynuował działalności gospodarczej Zbywcy w oparciu o nabyte Nieruchomości”.
Jeżeli sprzedajesz obiekt wraz z działającym biznesem najmu, przenieś to, co ten biznes obsługuje: umowy najmu, umowę zarządzania, rozliczenia mediów, rozrachunki z najemcami i dokumentację techniczną. Jeżeli sprzedajesz sam obiekt pod inny projekt — nie nazywaj tego ZCP.
Błąd kosztuje w obie strony
Skutki błędnej kwalifikacji nie są symetryczne — są przeciwstawne, a każda ze stron traci co innego.
| Sytuacja | Skutek u zbywcy | Skutek u nabywcy | PCC | Podstawa prawna |
|---|---|---|---|---|
| Uznano ZCP, choć jej nie było (brak faktury z VAT) | VAT z odsetkami, jeżeli rzeczywista dostawa była opodatkowana i podatek jest zaległy; zwolnienia i dodatkowe zobowiązanie ocenia się odrębnie. | Odliczenie wymaga prawidłowej faktury i spełnienia art. 86 oraz 88 VAT; błędna kwalifikacja nie oznacza trwałej utraty odliczenia po prawidłowym rozliczeniu. | Decyduje rzeczywista kwalifikacja. W zakresie opodatkowanym VAT zasadniczo działa art. 2 pkt 4 lit. a PCC; przy zwolnieniu VAT trzeba sprawdzić wyjątki z lit. b oraz pozostałe przepisy. | art. 6 pkt 1 i art. 112b ustawy o VAT; art. 2 pkt 4 i art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC |
| Nie uznano ZCP, choć była (faktura z VAT) | VAT wykazany na fakturze może rodzić obowiązek z art. 108 VAT; wymaga oceny i korekty. Nie jest to VAT należny od dostawy objętej art. 6 pkt 1. | Brak prawa do odliczenia podatku z faktury dokumentującej czynność niepodlegającą opodatkowaniu | Wyłączenie z art. 2 pkt 4 ustawy o PCC może nie znaleźć zastosowania; PCC ocenia się odrębnie | art. 6 pkt 1, art. 108, art. 88 ust. 3a pkt 2 (VAT); art. 2 pkt 4 (PCC) |
| Prawidłowo uznano ZCP | Transakcja poza zakresem ustawy o VAT; bez faktury z VAT | Nabywca przejmuje obowiązek kontynuowania korekty podatku naliczonego | Przy sprzedaży: PCC według właściwych reguł rzeczy i praw. Aport, podział i inne czynności wymagają własnej kwalifikacji, nie stawki ze sprzedaży. | art. 6 pkt 1 i art. 91 ust. 9 ustawy o VAT; art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC |
Sprzężenie VAT i PCC potwierdza interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z dnia 7 lutego 2025 r., nr 0111-KDIB2-3.4014.606.2024.4.AD, wydana w sprawie sprzedaży maszyn wraz z przejściem części zakładu pracy, w której organ nie dopatrzył się ZCP: „Objęcie tej czynności opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług skutkuje bowiem wyłączeniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych”. Konsekwencje przy poszczególnych trybach reorganizacji omawiamy w artykule PCC w restrukturyzacjach.
Trzecim elementem układu jest art. 91 ust. 9 ustawy o VAT: przy prawidłowo zakwalifikowanym zbyciu ZCP korekty podatku naliczonego kontynuuje nabywca. Bez przekazanej ewidencji historycznych odliczeń i okresów korekty nabywca nie jest w stanie tego obowiązku wykonać.
Dokumentacja z datą sprzed transakcji
Przed transferem warto zamknąć dokumentację ZCP, aby uchwycić rzeczywisty stan na dzień czynności. Jest to zalecenie dowodowe, a nie odrębny ustawowy wymóg datowania każdego dokumentu przed transakcją.
Wynika to wprost z konstrukcji definicji: zespół ma być wyodrębniony „w istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc przed przeniesieniem, a powołana interpretacja nr 0113-KDIPT1-3.4012.173.2025.4.MK wymaga, aby samodzielność miała wymiar rzeczywisty już u zbywcy. Ustawy nie określają minimalnego okresu funkcjonowania segmentu, ale nie zwalnia to z wykazania, że organizacja istniała, a nie tylko została opisana.
Dostosuj dowody do biznesu: dokumenty organizacyjne, wiarygodna ewidencja przychodów, kosztów i rozrachunków, wykaz aktywów i praw, umowy i sposób ich przejścia, zobowiązania, zapewnienie funkcji wspólnych oraz dane korekty VAT. System ERP, odrębny rachunek ani określony format raportu nie są samodzielnym warunkiem ustawowym. Ręczne zestawienie może być dowodem, jeśli opiera się na sprawdzalnych danych; nie może zastąpić organizacji, która faktycznie nie istniała. Dokumenty transakcyjne i wniosek o interpretację muszą opisywać ten sam rzeczywisty stan.
Najczęstszy błąd
Najczęstszy błąd nie polega na złej wykładni przepisu, lecz na jednoczesnym wykonaniu dwóch sprzecznych ruchów: uproszczeniu przedmiotu transakcji i zachowaniu nazwy.
Przebieg jest powtarzalny. Zespół projektowy usuwa z zakresu transakcji zobowiązania, bo ich przeniesienie wymagałoby zgód wierzycieli. Usuwa umowy kluczowe, bo cesja wymagałaby zgody kontrahentów, a to wydłuża harmonogram. Usuwa pracowników, bo przejście części zakładu pracy uruchamia obowiązki informacyjne. Jednocześnie w umowie i w dokumentach korporacyjnych zostaje sformułowanie „zorganizowana część przedsiębiorstwa”, ponieważ na nim opiera się cała kalkulacja podatkowa transakcji. Dokument opisuje wtedy przedmiot, którego strony nie przenoszą, a organ nie musi podważać żadnego argumentu prawnego — wystarczy, że porówna zakres transakcji z definicją.
Jak tego uniknąć: decyzję o wyłączeniu każdego elementu podejmuj przed podpisaniem i zapisuj ją wraz z oceną wpływu na zdolność operacyjną zespołu. Jeżeli wyłączenie tę zdolność odbiera, zmień zakres transakcji albo zmień jej kwalifikację i przelicz VAT, CIT i PCC na nowo. Trzecia droga — pozostawienie nazwy przy zmienionej treści — nie istnieje.
Podsumowanie
- Ustal kwalifikację na stanie faktycznym z dnia czynności, osobno dla VAT, osobno dla CIT lub PIT i osobno dla PCC. Zbieżne brzmienie definicji nie oznacza zbieżnych skutków.
- Zbadaj wyodrębnienie organizacyjne, finansowe i funkcjonalne łącznie. Zbierz wiarygodne dowody stanu na dzień transakcji; sama nazwa działu lub nowe konto analityczne nie tworzy ZCP.
- Wyjaśnij los zobowiązań i skutki wyłączenia każdego istotnego elementu. Nie zastępuj analizy funkcjonalnej automatyczną regułą, że musi przejść każda wierzytelność lub każdy dług.
- Przy nieruchomości zbadaj zaplecze i zamiar kontynuowania działalności zgodnie z objaśnieniami MF z 11 grudnia 2018 r. Zakres niezbędnych umów i rozrachunków wynika z konkretnego biznesu; brak jednego elementu nie zawsze przesądza o braku ZCP.
- Przelicz skutek błędu w obie strony, zanim ustalisz cenę: art. 6 pkt 1, art. 88 ust. 3a pkt 2 i art. 91 ust. 9 ustawy o VAT oraz art. 2 pkt 4 i art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC. Przy transakcjach o istotnej wartości rozważ wystąpienie o interpretację indywidualną przed podpisaniem umowy.
Źródła powołane
- Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 11 czerwca 2025 r., nr 0113-KDIPT1-3.4012.173.2025.4.MK (aport działu produkcji wyodrębnionego w jednoosobowej działalności gospodarczej — uznanie za ZCP i wyłączenie z VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT). https://eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/643978
- Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 10 czerwca 2025 r., nr 0111-KDIB3-3.4012.240.2025.1.EP (sprzedaż prawa użytkowania wieczystego wraz z budynkami i budowlami — brak ZCP, opodatkowanie jako dostawa towarów). https://eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/643994
- Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 7 lutego 2025 r., nr 0111-KDIB2-3.4014.606.2024.4.AD (sprzedaż maszyn wraz z przejściem części zakładu pracy — brak ZCP, wyłączenie z PCC na podstawie art. 2 pkt 4 lit. a ustawy o PCC). https://eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/625354
- Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie C-497/01 Zita Modes Sàrl przeciwko Administration de l'enregistrement et des domaines, ECLI:EU:C:2003:644 (data, oznaczenie sprawy, strony i identyfikator ECLI potwierdzone w bazie EUR-Lex). https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:62001CJ0497
- Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (druga izba) z dnia 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10 Finanzamt Lüdenscheid przeciwko Christel Schriever ECLI:EU:C:2011:724 (data, izba, strony i dokument CELEX 62010CJ0444 potwierdzone w bazie EUR-Lex; identyfikator ECLI potwierdzony w repozytorium Urzędu Publikacji Unii Europejskiej — adres oparty na numerze CELEX i adres oparty na identyfikatorze ECLI prowadzą do tego samego rekordu). https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:62010CJ0444
- Objaśnienia podatkowe Ministra Finansów z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji zbycia nieruchomości komercyjnych — pełny tekst odczytany w urzędowej bazie Ministerstwa Finansów. Kryteria przywołane w artykule pochodzą z punktów 4.2, 4.3 i 4.4 objaśnień. https://mf-arch2.mf.gov.pl/c/document_library/get_file?groupId=764034&uuid=cc7e5cfa-1107-4738-be83-655b242e2248
Odesłanie do e-booka
Pełny test kwalifikacji zorganizowanej części przedsiębiorstwa — wraz z kwestionariuszem ZCP, rejestrem dowodów, wzorem notatki kwalifikacyjnej i sześcioma przypadkami z wynikiem oraz wariantem przeciwnym — zawiera e-book „Czy to jest ZCP? Test kwalifikacji, dokumenty i skutki podatkowe” (Zbyszko Pora, JTWPOLAND) z serii „Biblioteka Restrukturyzacji”. Plik PDF jest dostępny bezpłatnie w dziale E-booki.
Dlaczego tworzymy?
Jako doradca podatkowy dbam o merytoryczną jakość naszych bezpłatnych materiałów. Moim celem jest edukowanie rynku poprzez rzetelne analizy, które pozwalają przedsiębiorcom bezpiecznie stosować prawo w praktyce.
Napisz do nas →Podstawy prawne: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) — art. 2 pkt 27e, art. 6 pkt 1, art. 88 ust. 3a pkt 2, art. 91 ust. 9, art. 112b; Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2026 r. poz. 554 ze zm.) — art. 4a pkt 4, art. 12 ust. 1 pkt 7 i 9, art. 12 ust. 4 pkt 3h i 25, art. 12 ust. 13–14; Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) — art. 5a pkt 4; Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2026 r. poz. 191) — art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 2 pkt 4, art. 2 pkt 6 lit. c, art. 7 ust. 1 pkt 1; Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.) — art. 14k–14nb, art. 93c; Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. — Kodeks cywilny (Dz.U. z 2026 r. poz. 795) — art. 55¹, art. 55², art. 519–522, art. 678; Ustawa z dnia 15 września 2000 r. — Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 18 ze zm.) — art. 529, art. 531; Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. UE L 347 z 11.12.2006, s. 1) — art. 19