Cło / VAT / Akcyza

Cło, akcyza i CBAM — z czego składa się koszt importu towaru spoza UE

Koszt importu spoza Unii to nie cena z faktury dostawcy. Do wartości celnej dochodzi cło, przy samochodach i paliwach — akcyza, a VAT liczy się od sumy tych kwot; od 2026 r. część importerów rozlicza też CBAM. Pokazujemy, od czego liczy się każdą należność i które decyzje spółki zmieniają jej wysokość.

Zbyszko Pora, doradca podatkowy nr 14787Publikacja: 3 października 2026 r.Czas czytania: ok. 12 minut

Spółka sprowadzająca towar spoza Unii Europejskiej pyta zwykle o stawkę cła, a to tylko pierwsza z należności: od wartości celnej i cła liczy się akcyzę od samochodu osobowego, a od sumy tych kwot — VAT z importu. Od 2026 r. importer stali, aluminium, cementu czy nawozów może dodatkowo potrzebować statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM. Pokazujemy, od czego liczy się każdą należność i które decyzje — procedura celna, status AEO, rozliczenie VAT w deklaracji i klasyfikacja towaru — zmieniają koszt importu.

Należności przy imporcie — kto płaci, kiedy i od czego

Cło, VAT z importu i akcyza od samochodu osobowego powstają z jednego zdarzenia — długu celnego.

Dług celny w przywozie powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, przy dopuszczeniu towaru do obrotu albo odprawie czasowej z częściowym zwolnieniem (art. 77 ust. 1 i 2 unijnego kodeksu celnego, dalej: UKC). Dłużnikiem jest zgłaszający, a przy przedstawicielstwie pośrednim także osoba, na której rzecz składa się zgłoszenie (art. 77 ust. 3 UKC). Wtedy powstaje też obowiązek podatkowy w VAT (art. 19a ust. 9 ustawy o VAT) i w akcyzie od samochodu (art. 101 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym).

Podatnikiem VAT z importu jest ten, na kim ciąży obowiązek uiszczenia cła, także przy zwolnieniu od cła (art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT). Według Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: Dyrektor KIS) jest nim „co do zasady podmiot dokonujący zgłoszenia celnego lub podmiot, na rzecz którego działa przedstawiciel pośredni” (interpretacja z dnia 28 kwietnia 2025 r., nr 0113-KDIPT1-2.4012.197.2025.2.KW). Przed pierwszym zamówieniem ustal więc, kto będzie zgłaszającym.

Należności przy imporcie towaru spoza UE (stan na 3 października 2026 r.)

NależnośćKto i kiedyPodstawaStawka albo próg (stan na 3.10.2026 r.)Podstawa prawna
Cłodłużnik celny; przyjęcie zgłoszeniawartość celnastawka taryfowa według kodu CNart. 70, 71 i 77 UKC
VAT z importupodatnik obowiązany do uiszczenia cła; dług celnywartość celna + cło + akcyza + koszty dodatkowestawka właściwa dla towaruart. 30b ustawy o VAT
Akcyza od samochoduimporter; dług celnywartość celna + cło18,6%, 9,3%, 1,55% albo 3,1%art. 104–105 ustawy o podatku akcyzowym
Akcyza od paliwimport poza procedurami specjalnymiilość paliwaod 3.10 do 31.12.2026 r. — minimum dopuszczone w UEart. 89 ustawy o podatku akcyzowym; Dz.U. z 2026 r. poz. 1289
CBAMupoważniony zgłaszający; od 1.01.2026 r.emisje wbudowanepróg 50 ton rocznierozporządzenia (UE) 2023/956 i 2025/2083
Cło od przesyłek do 150 eurosprzedaż na odległość; 1.07.2026–1.07.2028pozycja przesyłki3 euro od pozycjirozporządzenie Rady (UE) 2026/382

Wartość celna i klasyfikacja — błąd powtarza się w trzech należnościach

Wartość celna jest podstawą cła i punktem wyjścia dla akcyzy i VAT z importu, więc jej błąd przenosi się na wszystkie trzy należności.

Według Ministerstwa Finansów zasadniczą podstawą wartości celnej jest wartość transakcyjna — cena zapłacona lub należna za towary sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii (art. 70 UKC), powiększona m.in. o koszty transportu i ubezpieczenia oraz opłaty licencyjne (art. 71 UKC). Między podmiotami powiązanymi przyjmuje się ją, jeżeli powiązanie nie wpłynęło na cenę (art. 70 ust. 3 lit. d UKC i art. 134 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447); inaczej organ stosuje metody zastępcze (art. 74 UKC).

Stawkę cła wyznacza kod towaru w Nomenklaturze Scalonej (CN), stosowanej też w akcyzie (art. 3 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym). Pewność daje wiążąca informacja taryfowa (WIT, art. 33 UKC), którą według Ministerstwa Finansów wydaje Dyrektor KIS w ciągu 120 dni; jest ważna 3 lata. W akcyzie tę rolę pełni wiążąca informacja akcyzowa (WIA) — zob. Kontrola podatkowa czy celno-skarbowa — terminy, prawa firmy i instrumenty ochronne.

Korekta cen transferowych po imporcie zmienia cenę, od której ustalono wartość celną, a „przepisy ustawy o VAT nie przewidują szczególnych zasad korekty podatku z tytułu importu towarów” — przyczyny pierwotne koryguje się wstecz, następcze na bieżąco (interpretacja z dnia 14 kwietnia 2026 r., nr 0113-KDIPT1-2.4012.122.2026.1.PRP). O korektach cen transferowych piszemy w Ceny transferowe — progi dokumentacji, TPR i bezpieczne przystanie za 2025 r..

Uzgodnij politykę cen transferowych z wartością celną przed pierwszą odprawą, a przy niepewnym kodzie CN wystąp o WIT.

Procedury specjalne i status AEO — odroczenie, nie zwolnienie

Procedura specjalna przesuwa moment powstania należności, ale ich nie znosi.

Objęcie towaru składowaniem celnym, uszlachetnianiem czynnym, odprawą czasową z całkowitym zwolnieniem, tranzytem albo wolnym obszarem celnym nie rodzi długu celnego z art. 77 ust. 1 UKC. W VAT miejscem importu jest wtedy państwo, w którym towar przestaje podlegać procedurze (art. 26a ust. 2 ustawy o VAT); przy uszlachetnianiu czynnym obowiązek podatkowy powstaje z zamknięciem tej procedury (art. 19a ust. 10a). Podobnie w akcyzie (art. 2 ust. 1 pkt 7 lit. b ustawy o podatku akcyzowym).

Status upoważnionego przedsiębiorcy (AEO) przyznają organy celne przedsiębiorcy z Unii spełniającemu kryteria z art. 39 UKC; oznacza on m.in. mniej kontroli fizycznych i kontroli dokumentów (art. 38 ust. 1 i 6 UKC). Status AEO albo pozwolenie na uproszczenie z art. 166 oraz art. 182 UKC zwalnia z warunku zgłoszeń przez przedstawiciela przy rozliczeniu VAT w deklaracji (art. 33a ust. 2d ustawy o VAT), a AEO stosujący zgłoszenie uproszczone ma dłuższy termin korekty (ust. 6a pkt 2). Dyrektor KIS dopuścił korektę deklaracji w dziewiątym miesiącu przy zgłoszeniach uzupełniających składanych do ośmiu miesięcy, „bez względu na moment złożenia zgłoszenia uzupełniającego” (powołana interpretacja z 14 kwietnia 2026 r.).

Organ może podnosić, że procedura jedynie odracza należności — i ma rację: przy dopuszczeniu do obrotu powstają w pełnej wysokości. Korzyść jest płynnościowa, chyba że towar opuści Unię bez dopuszczenia do obrotu. Jeżeli importujesz regularnie, policz, czy status AEO i zgłoszenie uproszczone nie zastąpią kosztu przedstawiciela.

VAT z importu — podstawa i rozliczenie w deklaracji

VAT z importu liczysz nie od ceny z faktury dostawcy, lecz od wartości celnej powiększonej o należne cło, a przy towarach akcyzowych także o akcyzę (art. 30b ust. 1 ustawy o VAT).

Do podstawy dochodzą koszty prowizji, opakowania, transportu i ubezpieczenia do pierwszego miejsca przeznaczenia w kraju, jeżeli nie weszły do wartości celnej (ust. 4), oraz opłaty pobierane przez organy celne (ust. 6).

Co do zasady importer wykazuje podatek w zgłoszeniu celnym i wpłaca go w 10 dni od powiadomienia o należnościach (art. 33 ust. 1 i 4). Czynny podatnik może zamiast tego rozliczyć go w deklaracji za okres powstania obowiązku podatkowego (art. 33a ust. 1). Potrzebuje zaświadczeń o braku zaległości w składkach na ubezpieczenie społeczne i w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa ponad 3% należności, wydanych nie wcześniej niż 6 miesięcy przed importem, i potwierdzenia rejestracji jako podatnika VAT czynnego — albo oświadczeń o tej samej treści — oraz zgłoszeń przez przedstawiciela bezpośredniego lub pośredniego (ust. 2 pkt 1 i 3, ust. 2a).

„Istotą tego uproszczenia jest więc umożliwienie podatnikowi rozliczenia podatku jedynie poprzez wykazanie kwot podatku w deklaracji podatkowej” — wskazał Dyrektor KIS (powołana interpretacja z 14 kwietnia 2026 r.). Tak rozliczony podatek należny jest zarazem naliczonym (art. 86 ust. 2 pkt 2 lit. b). Przy rozliczeniu w zgłoszeniu naliczonym jest kwota z dokumentu celnego (lit. a), odliczana nie wcześniej niż za okres jego otrzymania (art. 86 ust. 10b pkt 1; zasady ogólne — zob. VAT w firmie — status podatnika, zwolnienie do 240 000 zł i prawo do odliczenia). Efekt płynnościowy trwa więc od wpłaty do rozliczenia deklaracji, a zwrot dotyczy tylko nadwyżki podatku naliczonego.

Organ może zakwestionować odliczenie, gdy importer nie wykorzystuje towaru we własnej działalności opodatkowanej. Przy maszynie importowanej przez nabywcę, a montowanej i sprzedanej mu dopiero przez dostawcę, Dyrektor KIS odmówił importerowi prawa do odliczenia VAT z importu (interpretacja z dnia 26 sierpnia 2025 r., nr 0114-KDIP1-2.4012.389.2025.2.RM). Argument jest trafny — rolę importera przypisz w umowie temu, kto wykorzystuje towar.

Akcyza przy imporcie — samochód osobowy i paliwa

Akcyza od importowanego samochodu osobowego zależy od pojemności silnika i rodzaju napędu, a jej podstawą jest wartość celna powiększona o cło.

Podatnikiem jest importer samochodu niezarejestrowanego wcześniej w kraju (art. 100 ust. 1 pkt 1 i art. 102 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym); do podstawy wlicza się też prowizję, transport i ubezpieczenie do pierwszego miejsca przeznaczenia w kraju, jeżeli nie weszły do wartości celnej (art. 104 ust. 1 pkt 3 i ust. 4). Stawki z art. 105 wynoszą: 18,6% przy silniku powyżej 2000 cm³ (pkt 1); 9,3% przy silniku spalinowym powyżej 2000 cm³, ale nie wyżej niż 3500 cm³, gdy napęd jest hybrydowy bez ładowania z zewnętrznego źródła (pkt 1a lit. a) albo pojazd jest hybrydą ładowaną z zewnątrz w rozumieniu ustawy o elektromobilności (pkt 1a lit. b); 1,55% przy hybrydzie bez ładowania z zewnątrz z silnikiem do 2000 cm³ (pkt 1b); 3,1% przy pozostałych (pkt 2). Zwolnione są pojazdy elektryczne i napędzane wodorem (art. 109a ust. 1), a do 31 grudnia 2029 r. — hybrydy ładowane z zewnątrz z silnikiem do 2000 cm³ (art. 163a ust. 1).

Spór dotyczy miękkich hybryd (MHEV). Dyrektor KIS uznał, że stawka z pkt 1a lit. b „nie ma zastosowania do pojazdów niewymagających ładowania z zewnętrznego źródła energii”, i do MHEV z silnikiem 2967 cm³ przyjął 18,6% (interpretacja z dnia 6 lutego 2026 r., nr 0111-KDIB3-3.4013.280.2025.2.AK). NSA oddalił jednak skargę kasacyjną organu od wyroku, który uznał miękkie hybrydy za pojazdy o hybrydowym napędzie spalinowo-elektrycznym (wyrok z dnia 23 października 2025 r., sygn. akt I FSK 2037/24). Po tym wyroku Dyrektor KIS uznał za prawidłowe stosowanie stawki 1,55% do hybryd bez ładowania z zewnątrz z silnikiem do 2000 cm³, w których koła napędza silnik elektryczny (interpretacja z dnia 29 maja 2026 r., nr 0111-KDIB3-3.4013.81.2026.1.PJ). Organ może nadal powoływać się na kod CN wskazany we wniosku — dla konkretnego modelu wystąp więc o WIA.

Przy paliwach licz okresami. Od 30 marca 2026 r. akcyzę na niektóre paliwa obniżano czasowo (Dz.U. z 2026 r. poz. 416 ze zm.). Od 3 października do 31 grudnia 2026 r. — według komunikatu Ministerstwa Finansów z 2 października 2026 r. — VAT na benzynę, olej napędowy i biokomponenty stanowiące samoistne paliwa wynosi 8% zamiast 23%, a akcyza jest obniżona do minimum dopuszczonego w UE (Dz.U. z 2026 r. poz. 1288 i 1289). Ponadto 1 listopada 2026 r. wchodzi w życie ustawa z dnia 18 września 2026 r. o podatku od nadzwyczajnych zysków osiągniętych w okresie od marca 2026 r. do marca 2027 r. ze zbycia paliw ciekłych (Dz.U. z 2026 r. poz. 1287).

Przykład: kaskada należności przy imporcie samochodu

Rodzaj napędu zmienia akcyzę, a przez podstawę opodatkowania — także VAT z importu.

Przykład hipotetyczny. Spółka, czynny podatnik VAT, importuje samochód osobowy z silnikiem spalinowym 2 500 cm³, bez napędu hybrydowego. Wartość celna, obejmująca transport do pierwszego miejsca przeznaczenia w kraju, wynosi 200 000 zł, a cło przyjmujemy w kwocie 20 000 zł.

Akcyza: (200 000 zł + 20 000 zł) × 18,6% = 40 920 zł (art. 104 ust. 1 pkt 3, art. 105 pkt 1). VAT: 23% × (200 000 zł + 20 000 zł + 40 920 zł) = 23% × 260 920 zł = 60 011,60 zł (art. 30b ust. 1). Razem: 20 000 zł + 40 920 zł + 60 011,60 zł = 120 931,60 zł. Przy art. 33a spółka nie wpłaca VAT przy odprawie, lecz wykazuje go jako należny i — w zakresie prawa do odliczenia — jako naliczony w tej samej deklaracji.

W wariancie kontrolnym — napęd hybrydowy bez ładowania z zewnątrz, ta sama pojemność (art. 105 pkt 1a lit. a) — różnica akcyzy, 40 920 zł − 20 460 zł = 20 460 zł, wynika wyłącznie z kwalifikacji napędu.

Kaskada należności — warianty przykładu (przykład hipotetyczny; cło 20 000 zł; VAT = 23% × podstawa VAT; razem = cło + akcyza + VAT)

Wariant (ustawa o podatku akcyzowym)AkcyzaPodstawa VATVAT 23%Należności razem
Silnik spalinowy 2 500 cm³ (art. 105 pkt 1)220 000 zł × 18,6% = 40 920 zł260 920 zł60 011,60 zł120 931,60 zł
Hybryda bez ładowania z zewnątrz (art. 105 pkt 1a lit. a)220 000 zł × 9,3% = 20 460 zł240 460 zł55 305,80 zł95 765,80 zł
Pojazd elektryczny (art. 109a ust. 1)zwolnienie220 000 zł50 600 zł70 600 zł

Rekomendujemy potwierdzenie kwalifikacji napędu przed odprawą — zależy od niej 120 931,60 zł − 95 765,80 zł = 25 165,80 zł należności.

CBAM i cło od małych przesyłek — nowe koszty od 2026 r.

Od 1 stycznia 2026 r. CBAM działa w okresie docelowym: importer sprowadzający rocznie ponad 50 ton towarów objętych mechanizmem musi wystąpić o status upoważnionego zgłaszającego CBAM.

Mechanizm ustanawia rozporządzenie (UE) 2023/956, zmienione rozporządzeniem (UE) 2025/2083. Według Komisji Europejskiej obejmuje cement, żelazo i stal, aluminium, nawozy, energię elektryczną i wodór, a importer kupuje i umarza certyfikaty odpowiadające emisjom wbudowanym w towary. Próg 50 ton masy netto rocznie jest jeden dla wszystkich towarów CBAM i nie dotyczy energii elektrycznej ani wodoru; wniosek o status złożony do 31 marca 2026 r. pozwala importować do czasu jego rozpatrzenia. Certyfikaty będą sprzedawane od 1 lutego 2027 r., deklarację za 2026 r. składa się do 30 września 2027 r., a od 2027 r. będzie obowiązywał kwartalny wymóg utrzymywania certyfikatów na poziomie 50%.

Komisja oceniła 30 września 2026 r., że próg zwalniałby 0,87% emisji wbudowanych, poniżej limitu 1%. Sumuj masę netto importu w ciągu roku — próg dotyczy całego rocznego importu, nie pojedynczej dostawy.

Od 1 lipca 2026 r. do 1 lipca 2028 r. przesyłki o wartości rzeczywistej do 150 euro w sprzedaży na odległość towarów importowanych podlegają cłu 3 euro od pozycji — według Komisji wyznaczanej klasyfikacją taryfową, nie liczbą sztuk (rozporządzenie Rady (UE) 2026/382). Sprzedając klientom w Unii z magazynu poza nią, uwzględnij tę kwotę w cenie.

Eksport — stawka 0% i dokument wywozu

Eksport korzysta ze stawki 0%, gdy przed terminem deklaracji masz dokument potwierdzający wywóz poza Unię — jego brak nie oznacza od razu stawki krajowej.

Stawkę 0% stosujesz w eksporcie bezpośrednim (art. 41 ust. 4 ustawy o VAT), gdy przed terminem deklaracji za dany okres otrzymasz dokument potwierdzający wywóz (ust. 6), np. dokument elektroniczny z systemu obsługującego zgłoszenia wywozowe (ust. 6a pkt 1). Bez niego wykazujesz dostawę w następnym okresie ze stawką 0%, jeżeli dokument wpłynie przed terminem deklaracji za ten okres; dopiero później stosujesz stawkę krajową (ust. 7). Przesunięcie wymaga dokumentu celnego potwierdzającego procedurę wywozu (ust. 8) — bez niego podatnik „ma obowiązek wykazać sprzedaż ze stawką krajową w okresie, w którym została ona dokonana” (interpretacja Dyrektora KIS z dnia 30 stycznia 2025 r., nr 0114-KDIP1-2.4012.581.2024.2.RM). Przechowuj potwierdzenie wywozu przy każdej fakturze eksportowej.

Najczęstszy błąd

Najczęstszy błąd to liczenie VAT z importu od ceny z faktury albo od samej wartości celnej — bez cła, akcyzy i kosztów do pierwszego miejsca przeznaczenia w kraju.

W przykładzie hipotetycznym 200 000 zł × 23% = 46 000 zł zamiast 60 011,60 zł, czyli 60 011,60 zł − 46 000 zł = 14 011,60 zł za mało (art. 30b ust. 1 ustawy o VAT). Przy art. 33a błąd przechodzi do JPK_V7. Prawo do rozliczenia brakującej kwoty w deklaracji zachowasz, jeżeli złożysz korektę w ciągu 4 miesięcy od miesiąca następującego po miesiącu powstania obowiązku (art. 33a ust. 6a pkt 1, w brzmieniu od 2 stycznia 2026 r.). Zaniżona wartość celna obniża też podstawę akcyzy (art. 104 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku akcyzowym).

Jak tego uniknąć: licz VAT od wartości celnej ze zgłoszenia powiększonej o cło, akcyzę i koszty z art. 30b ust. 4 i 6 i uzgadniaj kwotę z dokumentem celnym przed zamknięciem deklaracji.

Podsumowanie

  1. Ustal przed pierwszym zamówieniem, kto jest zgłaszającym i importerem — od tego zależą dług celny, podatnik VAT i odliczenie.
  2. Licz VAT z importu od wartości celnej powiększonej o cło, akcyzę i koszty do pierwszego miejsca przeznaczenia w kraju.
  3. Spełnij warunki art. 33a przed pierwszą odprawą i koryguj deklarację w terminie z art. 33a ust. 6a.
  4. Potwierdź kod CN i rodzaj napędu przed odprawą, a przy wątpliwości wystąp o WIT albo WIA.
  5. Sumuj roczną masę netto importu towarów CBAM i przygotuj zakup certyfikatów od 1 lutego 2027 r.

Źródła powołane

Powiązane materiały

Dlaczego tworzymy?

Jako doradca podatkowy dbam o merytoryczną jakość naszych bezpłatnych materiałów. Moim celem jest edukowanie rynku poprzez rzetelne analizy, które pozwalają przedsiębiorcom bezpiecznie stosować prawo w praktyce.

Napisz do nas →
Charakter materiału. Artykuł ma charakter edukacyjny i informacyjny. Przedstawia znane nam przepisy, orzecznictwo i interpretacje według stanu prawnego na dzień 3 października 2026 r. i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej w indywidualnej sprawie. Zastosowanie opisanych rozwiązań wymaga potwierdzenia przez doradcę podatkowego, radcę prawnego lub adwokata z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy; nie odpowiadamy za skutki wdrożenia rozwiązań bez takiego potwierdzenia.